Gemeentelijke burgerinterpellatie en bemiddeling

Beschrijving

De Nieuwe Gemeentewet koppelt, via de ordonnantie van 22 februari 2024, de burgerinterpellatie aan de bemiddeling.

Concreet: vijfentwintig inwoners van de gemeente kunnen een verzoek tot interpellatie indienen bij de gemeente. Om ontvankelijk te zijn, mag de interpellatie geen uitsluitend particulier belang hebben en moet zij voldoen aan een aantal criteria die gedetailleerd zijn opgenomen in artikel 317/2 van de NGW, zoals hier in herinnering wordt gebracht.

Als de interpellatie aan deze criteria voldoet, kan het college beslissen om de interpellatie door te verwijzen naar de gemeenteraad of een burgerbemiddeling te organiseren met de ondertekenaars om tot een overlegde oplossing te komen.

Opmerking: indien het verzoek 100 handtekeningen verzamelt, kan worden gevraagd om verplicht een bemiddeling te organiseren.

Doelstellingen

Een gemeentelijke interpellatie heeft als doel burgers de mogelijkheid te bieden om op een gestructureerde en formele manier vragen te stellen aan het gemeentebestuur over onderwerpen van algemeen belang. Dit draagt bij aan een versterkte dialoog binnen de lokale democratie. Een interpellatie bevordert:

• Meer burgerparticipatie: Burgers kunnen hun stem laten horen en rechtstreeks in dialoog treden met het gemeentebestuur.
• Meer transparantie in het gemeentebeleid: De gemeente moet publiekelijk verantwoording afleggen over bepaalde kwesties.
• Democratische controle: Dit mechanisme maakt het mogelijk om politieke keuzes en besluitvorming te bevragen en te verduidelijken.

Kortom, een gemeentelijke interpellatie is een instrument dat de interactie tussen burgers en lokale overheden versterkt en tegelijkertijd de transparantie en de verantwoordelijkheid van het gemeentebestuur vergroot.

De mogelijkheid tot bemiddeling werd ingevoerd om onderwerpen die een diepgaandere dialoog vereisen beter te kunnen behandelen dan in openbare zitting mogelijk is
De keuze voor bemiddeling betekent echter niet dat er geen openbaarheid is: er moet een verslag worden opgesteld en de opvolging gebeurt volgens een gereglementeerde planning en de geldende bekendmakingsregels.

Delivrables en resultaten

De ordonnantie voorziet in:

• Procedurele richtlijnen: duidelijke stappen en vastgestelde termijnen voor burgers en gemeentebesturen om interpellaties in te dienen en te verwerken.
• Vereisten voor documentatie: bepalingen over de informatie en de documenten die bij een interpellatie gevoegd moeten worden voor een effectieve en efficiënte verwerking.
• Rapportage en opvolging: mechanismen om de resultaten van interpellaties vast te leggen en te communiceren naar de betrokken partijen en het brede publiek.

Hoe organiseer je een burgerinterpellatie?

Vooraf: voorbereiding en indiening

• Identificeer het onderwerp: Selecteer een thema van algemeen belang binnen jouw gemeente, zoals mobiliteit, netheid, veiligheid of stadsontwikkeling. Controleer of het onderwerp relevant is en niet onlangs al behandeld werd.
• Controleer de ontvankelijkheidsvoorwaarden:
  • De interpellatie moet een gemeentelijke kwestie betreffen.
  • Ze mag niet beledigend, lasterlijk of discriminerend
• Stel de interpellatie op
  • De tekst moet duidelijk en beknopt zijn en opgesteld in het Nederlands of het Frans.
  • Ze moet bevatten:
    • Een toelichting van het probleem.
    • Een concrete vraag aan het college van burgemeester en schepenen.
• Dien de interpellatie tijdig in
  • De interpellatie moet minstens 10 dagen vóór de zitting van de gemeenteraad worden ingediend bij de gemeentesecretaris.
  • De indiening kan gebeuren per aangetekende brief, via e-mail of persoonlijk.

Tijdens: presentatie en discussie

Als de interpellatie naar de gemeenteraad wordt doorverwezen, moet je vervolgens:

• Het woord nemen tijdens de gemeenteraad
  • Als de interpellatie geaccepteerd wordt, word je uitgenodigd om deze aan het begin van de zitting toe te lichten.
  • Je krijgt hiervoor maximaal vijf minuten.
•  Luister naar het antwoord van het bestuur
  • Het college van burgemeester en schepenen moet een officieel antwoord geven op jouw vraag.
  • Na dit antwoord heb je het recht om kort te repliceren.

Als de interpellatie wordt omgezet in een burgerbemiddeling, dan word je uitgenodigd om, alleen of in kleine groep, deel te nemen aan een vergadering met de door de betrokken politieke vertegenwoordigers  Die vergadering moet binnen een maand na de beslissing tot bemiddeling  worden georganiseerd.

Achteraf: opvolging en actie

• Evalueer de ontvangen reactie
  • Was het antwoord volledig en bevredigend?
  • Zijn er concrete engagementen en een tijdschema voor acties?
• Volg het engagement op
  • Als er een actieplan werd beloofd, vraag dan regelmatig om updates.
  • Als er geen opvolging komt, kan je een nieuwe interpellatie indienen of de kwestie aankaarten in de lokale pers.

In geval van bemiddeling moet de uitkomst openbaar worden gemaakt. Het college is verplicht een verslag op te stellen en binnen een termijn van maximaal zes maanden de resultaten te communiceren, evenals het eventuele akkoord waartoe de bemiddeling heeft geleid.