Hoe kunnen we burgers een sterkere plaats geven in de ontwikkeling van onze steden? Hoe bouwen we duurzame vertrouwensrelaties op tussen overheden, verenigingen en inwoners? Welke instrumenten kunnen we inzetten om burgers en verenigingen nauwer te betrekken bij stedelijke projecten en eventuele spanningen beter te begeleiden?

Deze vragen staan centraal in de nieuwe cyclus van de Participatieworkshops 2026-2027, gewijd aan participatieve stadsontwikkeling en stedelijke democratie.

Het programma werd uitgewerkt met de steun van een werkgroep van ervaren lokale en gewestelijke ambtenaren en biedt een jaar vol uitwisseling, inspiratie en gezamenlijke reflectie rond concrete uitdagingen uit de praktijk.

Themadagen worden afgewisseld met terreinbezoeken, zodat theoretische inzichten, praktijkervaringen en observaties op het terrein elkaar versterken. De deelnemers verdiepen zich in uiteenlopende thema's zoals het mobiliseren van burgers, territoriale verankering, het bereiken van diverse doelgroepen, de relatie tussen participatie en publieke besluitvorming, en het omgaan met conflicten rond stedelijke projecten.

Ontdek het programma

November 2026: introductieatelier

De reeks start met een introductiesessie rond participatieve stedenbouw, stedelijke democratie en stadsontwikkeling. Tijdens deze bijeenkomst wordt een gemeenschappelijk referentiekader aangereikt en worden de grote vragen geïntroduceerd die als rode draad doorheen het programma lopen.

November 2026: de relatie tussen overheden en burgers

De eerste themadag staat stil bij de relatie tussen overheden en burgers. Hoe kunnen inwoners worden gemobiliseerd? Hoe ontwikkelen we een duurzame samenwerkingscultuur? Welke hefbomen kunnen participatieve processen sterker verankeren in de wijken en buurten? Daarbij wordt ook gekeken naar de rol die verenigingen en lokale actoren kunnen spelen in het versterken van die relatie.

December 2026: bezoek aan Park Ouest

De deelnemers ontdekken het project Park Ouest, gedragen door de vereniging Toestand, en onderzoeken hoe stedelijke experimenten kunnen bijdragen aan burgerparticipatie.

Januari 2027: lokale ontmoetingsplaatsen creëren, beheren en verduurzamen

Deze dag staat in het teken van ontmoetingsplaatsen waar inwoners, overheden en lokale actoren elkaar vinden. De uitwisselingen gaan onder meer over gedeeld beheer, commons en de voorwaarden die nodig zijn om duurzame collectieve plekken te ontwikkelen die participatie ondersteunen.

Februari 2027: terreinbezoek rond een gedeeld beheerde plek

Tijdens een terreinbezoek worden de reflecties over gedeeld beheer en tijdelijk ruimtegebruik verder verdiept.

Maart 2027: burgerpanels in stedelijke projecten

Wat zijn de voordelen en beperkingen van burgerpanels? Hoe kan hun legitimiteit worden versterkt en hoe verhouden zij zich tot andere vormen van participatie? Deze themadag onderzoekt de succesvoorwaarden van dergelijke deliberatieve participatie-instrumenten en hun plaats binnen stedelijke besluitvormingsprocessen.

April-mei 2027: polarisatie en conflicten

De vierde themadag behandelt een uitdaging die steeds vaker opduikt in stedelijke projecten: het omgaan met meningsverschillen, spanningen en polarisatie. Aan de hand van concrete casussen denken deelnemers na over methoden die dialoog en sociale cohesie kunnen bevorderen.

Juni 2027: conclusies en toekomstperspectieven

Het programma wordt afgesloten met een terugkoppelings- en reflectiedag. De belangrijkste lessen en aanbevelingen uit de ateliers worden samengebracht en besproken, met het oog op een verdere versterking van participatieve praktijken binnen overheden en stedelijke projecten.

Een ruimte voor collectief leren 

De Participatieworkshops richten zich in de eerste plaats tot medewerkers van Brusselse lokale en gewestelijke overheden. Tegelijk vormen ze een ontmoetingsplaats voor praktijkmensen, onderzoekers, verenigingen en andere terreinactoren. Samen wisselen ze ervaringen uit, ontwikkelen ze nieuwe inzichten en werken zij aan aanbevelingen voor een meer inclusieve, duurzame en impactvolle burgerparticipatie binnen stedelijke processen.